CINXE.COM

Komische literatuur - Wikipedia

<!DOCTYPE html> <html class="client-nojs vector-feature-language-in-header-enabled vector-feature-language-in-main-page-header-disabled vector-feature-sticky-header-disabled vector-feature-page-tools-pinned-disabled vector-feature-toc-pinned-clientpref-1 vector-feature-main-menu-pinned-disabled vector-feature-limited-width-clientpref-1 vector-feature-limited-width-content-enabled vector-feature-custom-font-size-clientpref-1 vector-feature-appearance-pinned-clientpref-1 vector-feature-night-mode-enabled skin-theme-clientpref-day vector-toc-available" lang="nl" dir="ltr"> <head> <meta charset="UTF-8"> <title>Komische literatuur - Wikipedia</title> <script>(function(){var className="client-js vector-feature-language-in-header-enabled vector-feature-language-in-main-page-header-disabled vector-feature-sticky-header-disabled vector-feature-page-tools-pinned-disabled vector-feature-toc-pinned-clientpref-1 vector-feature-main-menu-pinned-disabled vector-feature-limited-width-clientpref-1 vector-feature-limited-width-content-enabled vector-feature-custom-font-size-clientpref-1 vector-feature-appearance-pinned-clientpref-1 vector-feature-night-mode-enabled skin-theme-clientpref-day vector-toc-available";var cookie=document.cookie.match(/(?:^|; )nlwikimwclientpreferences=([^;]+)/);if(cookie){cookie[1].split('%2C').forEach(function(pref){className=className.replace(new RegExp('(^| )'+pref.replace(/-clientpref-\w+$|[^\w-]+/g,'')+'-clientpref-\\w+( |$)'),'$1'+pref+'$2');});}document.documentElement.className=className;}());RLCONF={"wgBreakFrames":false,"wgSeparatorTransformTable":[",\t.",".\t,"],"wgDigitTransformTable":["",""], "wgDefaultDateFormat":"dmy","wgMonthNames":["","januari","februari","maart","april","mei","juni","juli","augustus","september","oktober","november","december"],"wgRequestId":"f060d62b-8205-48f6-a480-45d03fb62b7e","wgCanonicalNamespace":"","wgCanonicalSpecialPageName":false,"wgNamespaceNumber":0,"wgPageName":"Komische_literatuur","wgTitle":"Komische literatuur","wgCurRevisionId":66834931,"wgRevisionId":66834931,"wgArticleId":1761605,"wgIsArticle":true,"wgIsRedirect":false,"wgAction":"view","wgUserName":null,"wgUserGroups":["*"],"wgCategories":["Literair genre","Humor","Komische literatuur"],"wgPageViewLanguage":"nl","wgPageContentLanguage":"nl","wgPageContentModel":"wikitext","wgRelevantPageName":"Komische_literatuur","wgRelevantArticleId":1761605,"wgIsProbablyEditable":true,"wgRelevantPageIsProbablyEditable":true,"wgRestrictionEdit":[],"wgRestrictionMove":[],"wgNoticeProject":"wikipedia","wgCiteReferencePreviewsActive":true,"wgMediaViewerOnClick":true,"wgMediaViewerEnabledByDefault": true,"wgPopupsFlags":0,"wgVisualEditor":{"pageLanguageCode":"nl","pageLanguageDir":"ltr","pageVariantFallbacks":"nl"},"wgMFDisplayWikibaseDescriptions":{"search":true,"watchlist":true,"tagline":true,"nearby":true},"wgWMESchemaEditAttemptStepOversample":false,"wgWMEPageLength":8000,"wgRelatedArticlesCompat":[],"wgEditSubmitButtonLabelPublish":true,"wgULSPosition":"interlanguage","wgULSisCompactLinksEnabled":false,"wgVector2022LanguageInHeader":true,"wgULSisLanguageSelectorEmpty":false,"wgWikibaseItemId":"Q5977103","wgCheckUserClientHintsHeadersJsApi":["brands","architecture","bitness","fullVersionList","mobile","model","platform","platformVersion"],"GEHomepageSuggestedEditsEnableTopics":true,"wgGETopicsMatchModeEnabled":false,"wgGEStructuredTaskRejectionReasonTextInputEnabled":false,"wgGELevelingUpEnabledForUser":false};RLSTATE={"ext.globalCssJs.user.styles":"ready","site.styles":"ready","user.styles":"ready","ext.globalCssJs.user":"ready","user":"ready","user.options":"loading", "ext.cite.styles":"ready","skins.vector.search.codex.styles":"ready","skins.vector.styles":"ready","skins.vector.icons":"ready","ext.wikimediamessages.styles":"ready","ext.visualEditor.desktopArticleTarget.noscript":"ready","ext.uls.interlanguage":"ready","wikibase.client.init":"ready","ext.wikimediaBadges":"ready"};RLPAGEMODULES=["ext.cite.ux-enhancements","mediawiki.page.media","site","mediawiki.page.ready","mediawiki.toc","skins.vector.js","ext.centralNotice.geoIP","ext.centralNotice.startUp","ext.gadget.Direct-link-to-Commons","ext.gadget.ProtectionTemplates","ext.gadget.InterProjectLinks","ext.gadget.hoofdbetekenis-titelwijziging","ext.gadget.switcher","ext.gadget.OpenStreetMapFrame","ext.gadget.subpages","ext.urlShortener.toolbar","ext.centralauth.centralautologin","mmv.bootstrap","ext.popups","ext.visualEditor.desktopArticleTarget.init","ext.visualEditor.targetLoader","ext.echo.centralauth","ext.eventLogging","ext.wikimediaEvents","ext.navigationTiming","ext.uls.interface", "ext.cx.eventlogging.campaigns","ext.cx.uls.quick.actions","wikibase.client.vector-2022","ext.checkUser.clientHints","ext.growthExperiments.SuggestedEditSession","wikibase.sidebar.tracking"];</script> <script>(RLQ=window.RLQ||[]).push(function(){mw.loader.impl(function(){return["user.options@12s5i",function($,jQuery,require,module){mw.user.tokens.set({"patrolToken":"+\\","watchToken":"+\\","csrfToken":"+\\"}); }];});});</script> <link rel="stylesheet" href="/w/load.php?lang=nl&amp;modules=ext.cite.styles%7Cext.uls.interlanguage%7Cext.visualEditor.desktopArticleTarget.noscript%7Cext.wikimediaBadges%7Cext.wikimediamessages.styles%7Cskins.vector.icons%2Cstyles%7Cskins.vector.search.codex.styles%7Cwikibase.client.init&amp;only=styles&amp;skin=vector-2022"> <script async="" src="/w/load.php?lang=nl&amp;modules=startup&amp;only=scripts&amp;raw=1&amp;skin=vector-2022"></script> <meta name="ResourceLoaderDynamicStyles" content=""> <link rel="stylesheet" href="/w/load.php?lang=nl&amp;modules=site.styles&amp;only=styles&amp;skin=vector-2022"> <meta name="generator" content="MediaWiki 1.44.0-wmf.5"> <meta name="referrer" content="origin"> <meta name="referrer" content="origin-when-cross-origin"> <meta name="robots" content="max-image-preview:standard"> <meta name="format-detection" content="telephone=no"> <meta property="og:image" content="https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/c/cb/Love_among_the_Chickens_-_cover_-_Project_Gutenberg_etext_20532.jpg"> <meta property="og:image:width" content="1200"> <meta property="og:image:height" content="1345"> <meta property="og:image" content="https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/c/cb/Love_among_the_Chickens_-_cover_-_Project_Gutenberg_etext_20532.jpg"> <meta property="og:image:width" content="800"> <meta property="og:image:height" content="897"> <meta property="og:image:width" content="640"> <meta property="og:image:height" content="718"> <meta name="viewport" content="width=1120"> <meta property="og:title" content="Komische literatuur - Wikipedia"> <meta property="og:type" content="website"> <link rel="preconnect" href="//upload.wikimedia.org"> <link rel="alternate" media="only screen and (max-width: 640px)" href="//nl.m.wikipedia.org/wiki/Komische_literatuur"> <link rel="alternate" type="application/x-wiki" title="Bewerken" href="/w/index.php?title=Komische_literatuur&amp;action=edit"> <link rel="apple-touch-icon" href="/static/apple-touch/wikipedia.png"> <link rel="icon" href="/static/favicon/wikipedia.ico"> <link rel="search" type="application/opensearchdescription+xml" href="/w/rest.php/v1/search" title="Wikipedia (nl)"> <link rel="EditURI" type="application/rsd+xml" href="//nl.wikipedia.org/w/api.php?action=rsd"> <link rel="canonical" href="https://nl.wikipedia.org/wiki/Komische_literatuur"> <link rel="license" href="https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/deed.nl"> <link rel="alternate" type="application/atom+xml" title="Wikipedia Atom-feed" href="/w/index.php?title=Speciaal:RecenteWijzigingen&amp;feed=atom"> <link rel="dns-prefetch" href="//meta.wikimedia.org" /> <link rel="dns-prefetch" href="//login.wikimedia.org"> </head> <body class="skin--responsive skin-vector skin-vector-search-vue mediawiki ltr sitedir-ltr mw-hide-empty-elt ns-0 ns-subject mw-editable page-Komische_literatuur rootpage-Komische_literatuur skin-vector-2022 action-view"><a class="mw-jump-link" href="#bodyContent">Naar inhoud springen</a> <div class="vector-header-container"> <header class="vector-header mw-header"> <div class="vector-header-start"> <nav class="vector-main-menu-landmark" aria-label="Site"> <div id="vector-main-menu-dropdown" class="vector-dropdown vector-main-menu-dropdown vector-button-flush-left vector-button-flush-right" > <input type="checkbox" id="vector-main-menu-dropdown-checkbox" role="button" aria-haspopup="true" data-event-name="ui.dropdown-vector-main-menu-dropdown" class="vector-dropdown-checkbox " aria-label="Hoofdmenu" > <label id="vector-main-menu-dropdown-label" for="vector-main-menu-dropdown-checkbox" class="vector-dropdown-label cdx-button cdx-button--fake-button cdx-button--fake-button--enabled cdx-button--weight-quiet cdx-button--icon-only " aria-hidden="true" ><span class="vector-icon mw-ui-icon-menu mw-ui-icon-wikimedia-menu"></span> <span class="vector-dropdown-label-text">Hoofdmenu</span> </label> <div class="vector-dropdown-content"> <div id="vector-main-menu-unpinned-container" class="vector-unpinned-container"> <div id="vector-main-menu" class="vector-main-menu vector-pinnable-element"> <div class="vector-pinnable-header vector-main-menu-pinnable-header vector-pinnable-header-unpinned" data-feature-name="main-menu-pinned" data-pinnable-element-id="vector-main-menu" data-pinned-container-id="vector-main-menu-pinned-container" data-unpinned-container-id="vector-main-menu-unpinned-container" > <div class="vector-pinnable-header-label">Hoofdmenu</div> <button class="vector-pinnable-header-toggle-button vector-pinnable-header-pin-button" data-event-name="pinnable-header.vector-main-menu.pin">naar zijbalk verplaatsen</button> <button class="vector-pinnable-header-toggle-button vector-pinnable-header-unpin-button" data-event-name="pinnable-header.vector-main-menu.unpin">verbergen</button> </div> <div id="p-navigation" class="vector-menu mw-portlet mw-portlet-navigation" > <div class="vector-menu-heading"> Navigatie </div> <div class="vector-menu-content"> <ul class="vector-menu-content-list"> <li id="n-mainpage" class="mw-list-item"><a href="/wiki/Hoofdpagina" title="Naar de hoofdpagina gaan [z]" accesskey="z"><span>Hoofdpagina</span></a></li><li id="n-zoekartikel" class="mw-list-item"><a href="/wiki/Portaal:Navigatie"><span>Vind een artikel</span></a></li><li id="n-today" class="mw-list-item"><a href="/wiki/2_december"><span>Vandaag</span></a></li><li id="n-Etalage" class="mw-list-item"><a href="/wiki/Wikipedia:Etalage"><span>Etalage</span></a></li><li id="n-categories" class="mw-list-item"><a href="/wiki/Categorie:Alles"><span>Categorieën</span></a></li><li id="n-recentchanges" class="mw-list-item"><a href="/wiki/Speciaal:RecenteWijzigingen" title="Een lijst met recente wijzigingen in deze wiki. [r]" accesskey="r"><span>Recente wijzigingen</span></a></li><li id="n-newpages" class="mw-list-item"><a href="/wiki/Speciaal:NieuwePaginas"><span>Nieuwe artikelen</span></a></li><li id="n-randompage" class="mw-list-item"><a href="/wiki/Speciaal:Willekeurig" title="Een willekeurige pagina bekijken [x]" accesskey="x"><span>Willekeurige pagina</span></a></li> </ul> </div> </div> <div id="p-navigation2" class="vector-menu mw-portlet mw-portlet-navigation2" > <div class="vector-menu-heading"> Informatie </div> <div class="vector-menu-content"> <ul class="vector-menu-content-list"> <li id="n-portal" class="mw-list-item"><a href="/wiki/Portaal:Gebruikersportaal" title="Informatie over het project: wat u kunt doen, waar u dingen kunt vinden"><span>Gebruikersportaal</span></a></li><li id="n-Snelcursus" class="mw-list-item"><a href="/wiki/Wikipedia:Snelcursus"><span>Snelcursus</span></a></li><li id="n-help" class="mw-list-item"><a href="/wiki/Portaal:Hulp_en_beheer" title="Hulpinformatie over deze wiki"><span>Hulp en contact</span></a></li> </ul> </div> </div> </div> </div> </div> </div> </nav> <a href="/wiki/Hoofdpagina" class="mw-logo"> <img class="mw-logo-icon" src="/static/images/icons/wikipedia.png" alt="" aria-hidden="true" height="50" width="50"> <span class="mw-logo-container skin-invert"> <img class="mw-logo-wordmark" alt="Wikipedia" src="/static/images/mobile/copyright/wikipedia-wordmark-en.svg" style="width: 7.5em; height: 1.125em;"> <img class="mw-logo-tagline" alt="de vrije encyclopedie" src="/static/images/mobile/copyright/wikipedia-tagline-nl.svg" width="120" height="13" style="width: 7.5em; height: 0.8125em;"> </span> </a> </div> <div class="vector-header-end"> <div id="p-search" role="search" class="vector-search-box-vue vector-search-box-collapses vector-search-box-show-thumbnail vector-search-box-auto-expand-width vector-search-box"> <a href="/wiki/Speciaal:Zoeken" class="cdx-button cdx-button--fake-button cdx-button--fake-button--enabled cdx-button--weight-quiet cdx-button--icon-only search-toggle" title="Doorzoek Wikipedia [f]" accesskey="f"><span class="vector-icon mw-ui-icon-search mw-ui-icon-wikimedia-search"></span> <span>Zoeken</span> </a> <div class="vector-typeahead-search-container"> <div class="cdx-typeahead-search cdx-typeahead-search--show-thumbnail cdx-typeahead-search--auto-expand-width"> <form action="/w/index.php" id="searchform" class="cdx-search-input cdx-search-input--has-end-button"> <div id="simpleSearch" class="cdx-search-input__input-wrapper" data-search-loc="header-moved"> <div class="cdx-text-input cdx-text-input--has-start-icon"> <input class="cdx-text-input__input" type="search" name="search" placeholder="Doorzoek Wikipedia" aria-label="Doorzoek Wikipedia" autocapitalize="sentences" title="Doorzoek Wikipedia [f]" accesskey="f" id="searchInput" > <span class="cdx-text-input__icon cdx-text-input__start-icon"></span> </div> <input type="hidden" name="title" value="Speciaal:Zoeken"> </div> <button class="cdx-button cdx-search-input__end-button">Zoeken</button> </form> </div> </div> </div> <nav class="vector-user-links vector-user-links-wide" aria-label="Persoonlijke hulpmiddelen"> <div class="vector-user-links-main"> <div id="p-vector-user-menu-preferences" class="vector-menu mw-portlet emptyPortlet" > <div class="vector-menu-content"> <ul class="vector-menu-content-list"> </ul> </div> </div> <div id="p-vector-user-menu-userpage" class="vector-menu mw-portlet emptyPortlet" > <div class="vector-menu-content"> <ul class="vector-menu-content-list"> </ul> </div> </div> <nav class="vector-appearance-landmark" aria-label="Uiterlijk"> <div id="vector-appearance-dropdown" class="vector-dropdown " title="De lettergrootte, breedte en kleur van de pagina wijzigen" > <input type="checkbox" id="vector-appearance-dropdown-checkbox" role="button" aria-haspopup="true" data-event-name="ui.dropdown-vector-appearance-dropdown" class="vector-dropdown-checkbox " aria-label="Uiterlijk" > <label id="vector-appearance-dropdown-label" for="vector-appearance-dropdown-checkbox" class="vector-dropdown-label cdx-button cdx-button--fake-button cdx-button--fake-button--enabled cdx-button--weight-quiet cdx-button--icon-only " aria-hidden="true" ><span class="vector-icon mw-ui-icon-appearance mw-ui-icon-wikimedia-appearance"></span> <span class="vector-dropdown-label-text">Uiterlijk</span> </label> <div class="vector-dropdown-content"> <div id="vector-appearance-unpinned-container" class="vector-unpinned-container"> </div> </div> </div> </nav> <div id="p-vector-user-menu-notifications" class="vector-menu mw-portlet emptyPortlet" > <div class="vector-menu-content"> <ul class="vector-menu-content-list"> </ul> </div> </div> <div id="p-vector-user-menu-overflow" class="vector-menu mw-portlet" > <div class="vector-menu-content"> <ul class="vector-menu-content-list"> <li id="pt-sitesupport-2" class="user-links-collapsible-item mw-list-item user-links-collapsible-item"><a data-mw="interface" href="//donate.wikimedia.org/wiki/Special:FundraiserRedirector?utm_source=donate&amp;utm_medium=sidebar&amp;utm_campaign=C13_nl.wikipedia.org&amp;uselang=nl" class=""><span>Doneren</span></a> </li> <li id="pt-createaccount-2" class="user-links-collapsible-item mw-list-item user-links-collapsible-item"><a data-mw="interface" href="/w/index.php?title=Speciaal:GebruikerAanmaken&amp;returnto=Komische+literatuur" title="Registreer u vooral en meld u aan. Dit is echter niet verplicht." class=""><span>Account aanmaken</span></a> </li> <li id="pt-login-2" class="user-links-collapsible-item mw-list-item user-links-collapsible-item"><a data-mw="interface" href="/w/index.php?title=Speciaal:Aanmelden&amp;returnto=Komische+literatuur" title="U wordt van harte uitgenodigd om aan te melden, maar dit is niet verplicht [o]" accesskey="o" class=""><span>Aanmelden</span></a> </li> </ul> </div> </div> </div> <div id="vector-user-links-dropdown" class="vector-dropdown vector-user-menu vector-button-flush-right vector-user-menu-logged-out" title="Meer opties" > <input type="checkbox" id="vector-user-links-dropdown-checkbox" role="button" aria-haspopup="true" data-event-name="ui.dropdown-vector-user-links-dropdown" class="vector-dropdown-checkbox " aria-label="Persoonlijke hulpmiddelen" > <label id="vector-user-links-dropdown-label" for="vector-user-links-dropdown-checkbox" class="vector-dropdown-label cdx-button cdx-button--fake-button cdx-button--fake-button--enabled cdx-button--weight-quiet cdx-button--icon-only " aria-hidden="true" ><span class="vector-icon mw-ui-icon-ellipsis mw-ui-icon-wikimedia-ellipsis"></span> <span class="vector-dropdown-label-text">Persoonlijke hulpmiddelen</span> </label> <div class="vector-dropdown-content"> <div id="p-personal" class="vector-menu mw-portlet mw-portlet-personal user-links-collapsible-item" title="Gebruikersmenu" > <div class="vector-menu-content"> <ul class="vector-menu-content-list"> <li id="pt-sitesupport" class="user-links-collapsible-item mw-list-item"><a href="//donate.wikimedia.org/wiki/Special:FundraiserRedirector?utm_source=donate&amp;utm_medium=sidebar&amp;utm_campaign=C13_nl.wikipedia.org&amp;uselang=nl"><span>Doneren</span></a></li><li id="pt-createaccount" class="user-links-collapsible-item mw-list-item"><a href="/w/index.php?title=Speciaal:GebruikerAanmaken&amp;returnto=Komische+literatuur" title="Registreer u vooral en meld u aan. Dit is echter niet verplicht."><span class="vector-icon mw-ui-icon-userAdd mw-ui-icon-wikimedia-userAdd"></span> <span>Account aanmaken</span></a></li><li id="pt-login" class="user-links-collapsible-item mw-list-item"><a href="/w/index.php?title=Speciaal:Aanmelden&amp;returnto=Komische+literatuur" title="U wordt van harte uitgenodigd om aan te melden, maar dit is niet verplicht [o]" accesskey="o"><span class="vector-icon mw-ui-icon-logIn mw-ui-icon-wikimedia-logIn"></span> <span>Aanmelden</span></a></li> </ul> </div> </div> <div id="p-user-menu-anon-editor" class="vector-menu mw-portlet mw-portlet-user-menu-anon-editor" > <div class="vector-menu-heading"> Pagina&#039;s voor uitgelogde redacteuren <a href="/wiki/Help:Inleiding" aria-label="Meer leren over bewerken"><span>meer lezen</span></a> </div> <div class="vector-menu-content"> <ul class="vector-menu-content-list"> <li id="pt-anoncontribs" class="mw-list-item"><a href="/wiki/Speciaal:MijnBijdragen" title="Bijdragen IP-adres [y]" accesskey="y"><span>Bijdragen</span></a></li><li id="pt-anontalk" class="mw-list-item"><a href="/wiki/Speciaal:MijnOverleg" title="Overlegpagina van de anonieme gebruiker van dit IP-adres [n]" accesskey="n"><span>Overleg</span></a></li> </ul> </div> </div> </div> </div> </nav> </div> </header> </div> <div class="mw-page-container"> <div class="mw-page-container-inner"> <div class="vector-sitenotice-container"> <div id="siteNotice"><!-- CentralNotice --></div> </div> <div class="vector-column-start"> <div class="vector-main-menu-container"> <div id="mw-navigation"> <nav id="mw-panel" class="vector-main-menu-landmark" aria-label="Site"> <div id="vector-main-menu-pinned-container" class="vector-pinned-container"> </div> </nav> </div> </div> <div class="vector-sticky-pinned-container"> <nav id="mw-panel-toc" aria-label="Inhoud" data-event-name="ui.sidebar-toc" class="mw-table-of-contents-container vector-toc-landmark"> <div id="vector-toc-pinned-container" class="vector-pinned-container"> <div id="vector-toc" class="vector-toc vector-pinnable-element"> <div class="vector-pinnable-header vector-toc-pinnable-header vector-pinnable-header-pinned" data-feature-name="toc-pinned" data-pinnable-element-id="vector-toc" > <h2 class="vector-pinnable-header-label">Inhoud</h2> <button class="vector-pinnable-header-toggle-button vector-pinnable-header-pin-button" data-event-name="pinnable-header.vector-toc.pin">naar zijbalk verplaatsen</button> <button class="vector-pinnable-header-toggle-button vector-pinnable-header-unpin-button" data-event-name="pinnable-header.vector-toc.unpin">verbergen</button> </div> <ul class="vector-toc-contents" id="mw-panel-toc-list"> <li id="toc-mw-content-text" class="vector-toc-list-item vector-toc-level-1"> <a href="#" class="vector-toc-link"> <div class="vector-toc-text">Top</div> </a> </li> <li id="toc-Opvattingen_over_komische_literatuur" class="vector-toc-list-item vector-toc-level-1 vector-toc-list-item-expanded"> <a class="vector-toc-link" href="#Opvattingen_over_komische_literatuur"> <div class="vector-toc-text"> <span class="vector-toc-numb">1</span> <span>Opvattingen over komische literatuur</span> </div> </a> <ul id="toc-Opvattingen_over_komische_literatuur-sublist" class="vector-toc-list"> </ul> </li> <li id="toc-Humor_als_literair_ingrediënt" class="vector-toc-list-item vector-toc-level-1 vector-toc-list-item-expanded"> <a class="vector-toc-link" href="#Humor_als_literair_ingrediënt"> <div class="vector-toc-text"> <span class="vector-toc-numb">2</span> <span>Humor als literair ingrediënt</span> </div> </a> <ul id="toc-Humor_als_literair_ingrediënt-sublist" class="vector-toc-list"> </ul> </li> <li id="toc-Recept_voor_humoristisch_schrijven" class="vector-toc-list-item vector-toc-level-1 vector-toc-list-item-expanded"> <a class="vector-toc-link" href="#Recept_voor_humoristisch_schrijven"> <div class="vector-toc-text"> <span class="vector-toc-numb">3</span> <span>Recept voor humoristisch schrijven</span> </div> </a> <ul id="toc-Recept_voor_humoristisch_schrijven-sublist" class="vector-toc-list"> </ul> </li> <li id="toc-Enkele_bekende_auteurs_van_humoristische_teksten" class="vector-toc-list-item vector-toc-level-1 vector-toc-list-item-expanded"> <a class="vector-toc-link" href="#Enkele_bekende_auteurs_van_humoristische_teksten"> <div class="vector-toc-text"> <span class="vector-toc-numb">4</span> <span>Enkele bekende auteurs van humoristische teksten</span> </div> </a> <ul id="toc-Enkele_bekende_auteurs_van_humoristische_teksten-sublist" class="vector-toc-list"> </ul> </li> <li id="toc-Zie_ook" class="vector-toc-list-item vector-toc-level-1 vector-toc-list-item-expanded"> <a class="vector-toc-link" href="#Zie_ook"> <div class="vector-toc-text"> <span class="vector-toc-numb">5</span> <span>Zie ook</span> </div> </a> <ul id="toc-Zie_ook-sublist" class="vector-toc-list"> </ul> </li> </ul> </div> </div> </nav> </div> </div> <div class="mw-content-container"> <main id="content" class="mw-body"> <header class="mw-body-header vector-page-titlebar"> <nav aria-label="Inhoud" class="vector-toc-landmark"> <div id="vector-page-titlebar-toc" class="vector-dropdown vector-page-titlebar-toc vector-button-flush-left" > <input type="checkbox" id="vector-page-titlebar-toc-checkbox" role="button" aria-haspopup="true" data-event-name="ui.dropdown-vector-page-titlebar-toc" class="vector-dropdown-checkbox " aria-label="Inhoudsopgave omschakelen" > <label id="vector-page-titlebar-toc-label" for="vector-page-titlebar-toc-checkbox" class="vector-dropdown-label cdx-button cdx-button--fake-button cdx-button--fake-button--enabled cdx-button--weight-quiet cdx-button--icon-only " aria-hidden="true" ><span class="vector-icon mw-ui-icon-listBullet mw-ui-icon-wikimedia-listBullet"></span> <span class="vector-dropdown-label-text">Inhoudsopgave omschakelen</span> </label> <div class="vector-dropdown-content"> <div id="vector-page-titlebar-toc-unpinned-container" class="vector-unpinned-container"> </div> </div> </div> </nav> <h1 id="firstHeading" class="firstHeading mw-first-heading"><span class="mw-page-title-main">Komische literatuur</span></h1> <div id="p-lang-btn" class="vector-dropdown mw-portlet mw-portlet-lang" > <input type="checkbox" id="p-lang-btn-checkbox" role="button" aria-haspopup="true" data-event-name="ui.dropdown-p-lang-btn" class="vector-dropdown-checkbox mw-interlanguage-selector" aria-label="Ga naar een artikel in een andere taal. Beschikbaar in 1 taal" > <label id="p-lang-btn-label" for="p-lang-btn-checkbox" class="vector-dropdown-label cdx-button cdx-button--fake-button cdx-button--fake-button--enabled cdx-button--weight-quiet cdx-button--action-progressive mw-portlet-lang-heading-1" aria-hidden="true" ><span class="vector-icon mw-ui-icon-language-progressive mw-ui-icon-wikimedia-language-progressive"></span> <span class="vector-dropdown-label-text">1 taal</span> </label> <div class="vector-dropdown-content"> <div class="vector-menu-content"> <ul class="vector-menu-content-list"> <li class="interlanguage-link interwiki-es mw-list-item"><a href="https://es.wikipedia.org/wiki/Literatura_de_humor" title="Literatura de humor – Spaans" lang="es" hreflang="es" data-title="Literatura de humor" data-language-autonym="Español" data-language-local-name="Spaans" class="interlanguage-link-target"><span>Español</span></a></li> </ul> <div class="after-portlet after-portlet-lang"><span class="wb-langlinks-edit wb-langlinks-link"><a href="https://www.wikidata.org/wiki/Special:EntityPage/Q5977103#sitelinks-wikipedia" title="Taalkoppelingen bewerken" class="wbc-editpage">Koppelingen bewerken</a></span></div> </div> </div> </div> </header> <div class="vector-page-toolbar"> <div class="vector-page-toolbar-container"> <div id="left-navigation"> <nav aria-label="Naamruimten"> <div id="p-associated-pages" class="vector-menu vector-menu-tabs mw-portlet mw-portlet-associated-pages" > <div class="vector-menu-content"> <ul class="vector-menu-content-list"> <li id="ca-nstab-main" class="selected vector-tab-noicon mw-list-item"><a href="/wiki/Komische_literatuur" title="Inhoudspagina bekijken [c]" accesskey="c"><span>Artikel</span></a></li><li id="ca-talk" class="vector-tab-noicon mw-list-item"><a href="/wiki/Overleg:Komische_literatuur" rel="discussion" title="Overleg over deze pagina [t]" accesskey="t"><span>Overleg</span></a></li> </ul> </div> </div> <div id="vector-variants-dropdown" class="vector-dropdown emptyPortlet" > <input type="checkbox" id="vector-variants-dropdown-checkbox" role="button" aria-haspopup="true" data-event-name="ui.dropdown-vector-variants-dropdown" class="vector-dropdown-checkbox " aria-label="Taalvariant wijzigen" > <label id="vector-variants-dropdown-label" for="vector-variants-dropdown-checkbox" class="vector-dropdown-label cdx-button cdx-button--fake-button cdx-button--fake-button--enabled cdx-button--weight-quiet" aria-hidden="true" ><span class="vector-dropdown-label-text">Nederlands</span> </label> <div class="vector-dropdown-content"> <div id="p-variants" class="vector-menu mw-portlet mw-portlet-variants emptyPortlet" > <div class="vector-menu-content"> <ul class="vector-menu-content-list"> </ul> </div> </div> </div> </div> </nav> </div> <div id="right-navigation" class="vector-collapsible"> <nav aria-label="Weergaven"> <div id="p-views" class="vector-menu vector-menu-tabs mw-portlet mw-portlet-views" > <div class="vector-menu-content"> <ul class="vector-menu-content-list"> <li id="ca-view" class="selected vector-tab-noicon mw-list-item"><a href="/wiki/Komische_literatuur"><span>Lezen</span></a></li><li id="ca-ve-edit" class="vector-tab-noicon mw-list-item"><a href="/w/index.php?title=Komische_literatuur&amp;veaction=edit" title="Deze pagina bewerken [v]" accesskey="v"><span>Bewerken</span></a></li><li id="ca-edit" class="collapsible vector-tab-noicon mw-list-item"><a href="/w/index.php?title=Komische_literatuur&amp;action=edit" title="Broncode van deze pagina bewerken [e]" accesskey="e"><span>Brontekst bewerken</span></a></li><li id="ca-history" class="vector-tab-noicon mw-list-item"><a href="/w/index.php?title=Komische_literatuur&amp;action=history" title="Eerdere versies van deze pagina [h]" accesskey="h"><span>Geschiedenis weergeven</span></a></li> </ul> </div> </div> </nav> <nav class="vector-page-tools-landmark" aria-label="Paginahulpmiddelen"> <div id="vector-page-tools-dropdown" class="vector-dropdown vector-page-tools-dropdown" > <input type="checkbox" id="vector-page-tools-dropdown-checkbox" role="button" aria-haspopup="true" data-event-name="ui.dropdown-vector-page-tools-dropdown" class="vector-dropdown-checkbox " aria-label="Hulpmiddelen" > <label id="vector-page-tools-dropdown-label" for="vector-page-tools-dropdown-checkbox" class="vector-dropdown-label cdx-button cdx-button--fake-button cdx-button--fake-button--enabled cdx-button--weight-quiet" aria-hidden="true" ><span class="vector-dropdown-label-text">Hulpmiddelen</span> </label> <div class="vector-dropdown-content"> <div id="vector-page-tools-unpinned-container" class="vector-unpinned-container"> <div id="vector-page-tools" class="vector-page-tools vector-pinnable-element"> <div class="vector-pinnable-header vector-page-tools-pinnable-header vector-pinnable-header-unpinned" data-feature-name="page-tools-pinned" data-pinnable-element-id="vector-page-tools" data-pinned-container-id="vector-page-tools-pinned-container" data-unpinned-container-id="vector-page-tools-unpinned-container" > <div class="vector-pinnable-header-label">Hulpmiddelen</div> <button class="vector-pinnable-header-toggle-button vector-pinnable-header-pin-button" data-event-name="pinnable-header.vector-page-tools.pin">naar zijbalk verplaatsen</button> <button class="vector-pinnable-header-toggle-button vector-pinnable-header-unpin-button" data-event-name="pinnable-header.vector-page-tools.unpin">verbergen</button> </div> <div id="p-cactions" class="vector-menu mw-portlet mw-portlet-cactions emptyPortlet vector-has-collapsible-items" title="Meer opties" > <div class="vector-menu-heading"> Handelingen </div> <div class="vector-menu-content"> <ul class="vector-menu-content-list"> <li id="ca-more-view" class="selected vector-more-collapsible-item mw-list-item"><a href="/wiki/Komische_literatuur"><span>Lezen</span></a></li><li id="ca-more-ve-edit" class="vector-more-collapsible-item mw-list-item"><a href="/w/index.php?title=Komische_literatuur&amp;veaction=edit" title="Deze pagina bewerken [v]" accesskey="v"><span>Bewerken</span></a></li><li id="ca-more-edit" class="collapsible vector-more-collapsible-item mw-list-item"><a href="/w/index.php?title=Komische_literatuur&amp;action=edit" title="Broncode van deze pagina bewerken [e]" accesskey="e"><span>Brontekst bewerken</span></a></li><li id="ca-more-history" class="vector-more-collapsible-item mw-list-item"><a href="/w/index.php?title=Komische_literatuur&amp;action=history"><span>Geschiedenis weergeven</span></a></li> </ul> </div> </div> <div id="p-tb" class="vector-menu mw-portlet mw-portlet-tb" > <div class="vector-menu-heading"> Algemeen </div> <div class="vector-menu-content"> <ul class="vector-menu-content-list"> <li id="t-whatlinkshere" class="mw-list-item"><a href="/wiki/Speciaal:VerwijzingenNaarHier/Komische_literatuur" title="Lijst met alle pagina&#039;s die naar deze pagina verwijzen [j]" accesskey="j"><span>Links naar deze pagina</span></a></li><li id="t-recentchangeslinked" class="mw-list-item"><a href="/wiki/Speciaal:RecenteWijzigingenGelinkt/Komische_literatuur" rel="nofollow" title="Recente wijzigingen in pagina&#039;s waar deze pagina naar verwijst [k]" accesskey="k"><span>Gerelateerde wijzigingen</span></a></li><li id="t-upload" class="mw-list-item"><a href="//commons.wikimedia.org/wiki/Special:UploadWizard?uselang=nl" title="Bestanden uploaden [u]" accesskey="u"><span>Bestand uploaden</span></a></li><li id="t-specialpages" class="mw-list-item"><a href="/wiki/Speciaal:SpecialePaginas" title="Lijst met alle speciale pagina&#039;s [q]" accesskey="q"><span>Speciale pagina's</span></a></li><li id="t-permalink" class="mw-list-item"><a href="/w/index.php?title=Komische_literatuur&amp;oldid=66834931" title="Permanente koppeling naar deze versie van deze pagina"><span>Permanente koppeling</span></a></li><li id="t-info" class="mw-list-item"><a href="/w/index.php?title=Komische_literatuur&amp;action=info" title="Meer informatie over deze pagina"><span>Paginagegevens</span></a></li><li id="t-cite" class="mw-list-item"><a href="/w/index.php?title=Speciaal:Citeren&amp;page=Komische_literatuur&amp;id=66834931&amp;wpFormIdentifier=titleform" title="Informatie over hoe u deze pagina kunt citeren"><span>Deze pagina citeren</span></a></li><li id="t-urlshortener" class="mw-list-item"><a href="/w/index.php?title=Speciaal:UrlShortener&amp;url=https%3A%2F%2Fnl.wikipedia.org%2Fwiki%2FKomische_literatuur"><span>Verkorte URL verkrijgen</span></a></li><li id="t-urlshortener-qrcode" class="mw-list-item"><a href="/w/index.php?title=Speciaal:QrCode&amp;url=https%3A%2F%2Fnl.wikipedia.org%2Fwiki%2FKomische_literatuur"><span>QR-code downloaden</span></a></li> </ul> </div> </div> <div id="p-coll-print_export" class="vector-menu mw-portlet mw-portlet-coll-print_export" > <div class="vector-menu-heading"> Afdrukken/exporteren </div> <div class="vector-menu-content"> <ul class="vector-menu-content-list"> <li id="coll-create_a_book" class="mw-list-item"><a href="/w/index.php?title=Speciaal:Boek&amp;bookcmd=book_creator&amp;referer=Komische+literatuur"><span>Boek aanmaken</span></a></li><li id="coll-download-as-rl" class="mw-list-item"><a href="/w/index.php?title=Speciaal:DownloadAsPdf&amp;page=Komische_literatuur&amp;action=show-download-screen"><span>Downloaden als PDF</span></a></li><li id="t-print" class="mw-list-item"><a href="/w/index.php?title=Komische_literatuur&amp;printable=yes" title="Printvriendelijke versie van deze pagina [p]" accesskey="p"><span>Afdrukversie</span></a></li> </ul> </div> </div> <div id="p-wikibase-otherprojects" class="vector-menu mw-portlet mw-portlet-wikibase-otherprojects" > <div class="vector-menu-heading"> In andere projecten </div> <div class="vector-menu-content"> <ul class="vector-menu-content-list"> <li id="t-wikibase" class="wb-otherproject-link wb-otherproject-wikibase-dataitem mw-list-item"><a href="https://www.wikidata.org/wiki/Special:EntityPage/Q5977103" title="Koppeling naar item in verbonden gegevensrepository [g]" accesskey="g"><span>Wikidata-item</span></a></li> </ul> </div> </div> </div> </div> </div> </div> </nav> </div> </div> </div> <div class="vector-column-end"> <div class="vector-sticky-pinned-container"> <nav class="vector-page-tools-landmark" aria-label="Paginahulpmiddelen"> <div id="vector-page-tools-pinned-container" class="vector-pinned-container"> </div> </nav> <nav class="vector-appearance-landmark" aria-label="Uiterlijk"> <div id="vector-appearance-pinned-container" class="vector-pinned-container"> <div id="vector-appearance" class="vector-appearance vector-pinnable-element"> <div class="vector-pinnable-header vector-appearance-pinnable-header vector-pinnable-header-pinned" data-feature-name="appearance-pinned" data-pinnable-element-id="vector-appearance" data-pinned-container-id="vector-appearance-pinned-container" data-unpinned-container-id="vector-appearance-unpinned-container" > <div class="vector-pinnable-header-label">Uiterlijk</div> <button class="vector-pinnable-header-toggle-button vector-pinnable-header-pin-button" data-event-name="pinnable-header.vector-appearance.pin">naar zijbalk verplaatsen</button> <button class="vector-pinnable-header-toggle-button vector-pinnable-header-unpin-button" data-event-name="pinnable-header.vector-appearance.unpin">verbergen</button> </div> </div> </div> </nav> </div> </div> <div id="bodyContent" class="vector-body" aria-labelledby="firstHeading" data-mw-ve-target-container> <div class="vector-body-before-content"> <div class="mw-indicators"> </div> <div id="siteSub" class="noprint">Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie</div> </div> <div id="contentSub"><div id="mw-content-subtitle"></div></div> <div id="mw-content-text" class="mw-body-content"><div class="mw-content-ltr mw-parser-output" lang="nl" dir="ltr"><figure class="mw-default-size" typeof="mw:File/Thumb"><a href="/wiki/Bestand:Love_among_the_Chickens_-_cover_-_Project_Gutenberg_etext_20532.jpg" class="mw-file-description"><img src="//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/cb/Love_among_the_Chickens_-_cover_-_Project_Gutenberg_etext_20532.jpg/260px-Love_among_the_Chickens_-_cover_-_Project_Gutenberg_etext_20532.jpg" decoding="async" width="260" height="292" class="mw-file-element" srcset="//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/cb/Love_among_the_Chickens_-_cover_-_Project_Gutenberg_etext_20532.jpg/390px-Love_among_the_Chickens_-_cover_-_Project_Gutenberg_etext_20532.jpg 1.5x, //upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/c/cb/Love_among_the_Chickens_-_cover_-_Project_Gutenberg_etext_20532.jpg 2x" data-file-width="495" data-file-height="555" /></a><figcaption><i>Love Among the Chickens</i> (1906) - P.G. Wodehouse</figcaption></figure> <p>Onder <b>komische literatuur</b> vallen alle teksten van een zeker niveau die bedoeld zijn om de lezer te vermaken, van middeleeuwse <a href="/wiki/Klucht" title="Klucht">klucht</a> tot moderne kranten<a href="/wiki/Column" title="Column">column</a>. Ook teksten die niet in de eerste plaats geschreven zijn om te vermaken kunnen zo geestig geschreven zijn dat ze een lezerspubliek van komische literatuur zullen aanspreken. In de moderne <a href="/wiki/Nederlandse_literatuur" title="Nederlandse literatuur">Nederlandse literatuur</a> schreven onder meer <a href="/wiki/Godfried_Bomans" title="Godfried Bomans">Godfried Bomans</a>, <a href="/wiki/Simon_Carmiggelt" title="Simon Carmiggelt">Simon Carmiggelt</a> en <a href="/wiki/Annie_M.G._Schmidt" title="Annie M.G. Schmidt">Annie M.G. Schmidt</a> komische literatuur van een bijzonder hoog niveau. </p><p>Met <i>literatuur</i> wordt in dit artikel bedoeld: teksten die niet in de eerste plaats, zoals bij <a href="/wiki/Mop_(taal)" title="Mop (taal)">moppen</a> of <a href="/wiki/Cabaret_(kleinkunst)" title="Cabaret (kleinkunst)">cabaret</a>, dienen om gesproken of gezongen te worden, maar doorgaans in gedrukte vorm in boek of tijdschrift verspreid worden om <i>gelezen</i> te worden. In strikte zin worden hiermee ook toneelstukken (<a href="/wiki/Komedie" title="Komedie">komedies</a>) uitgesloten, maar feit is dat heel wat mensen voor hun plezier komische stukken van <a href="/wiki/Shakespeare" class="mw-redirect" title="Shakespeare">Shakespeare</a> of <a href="/wiki/Gerbrand_Adriaensz._Bredero" title="Gerbrand Adriaensz. Bredero">Bredero</a> lezen, waardoor dit genre wel onder de bedoelde categorie valt. Dit artikel behandelt hoofdzakelijk humor in de moderne literatuur van het westen vanaf de <a href="/wiki/19e_eeuw" title="19e eeuw">19e eeuw</a> tot nu. </p> <meta property="mw:PageProp/toc" /> <div class="mw-heading mw-heading2"><h2 id="Opvattingen_over_komische_literatuur">Opvattingen over komische literatuur</h2><span class="mw-editsection"><span class="mw-editsection-bracket">[</span><a href="/w/index.php?title=Komische_literatuur&amp;veaction=edit&amp;section=1" title="Bewerk dit kopje: Opvattingen over komische literatuur" class="mw-editsection-visualeditor"><span>bewerken</span></a><span class="mw-editsection-divider"> | </span><a href="/w/index.php?title=Komische_literatuur&amp;action=edit&amp;section=1" title="De broncode bewerken van de sectie: Opvattingen over komische literatuur"><span>brontekst bewerken</span></a><span class="mw-editsection-bracket">]</span></span></div> <p>Een humoristisch schrijver schrijft humoristisch <a href="/wiki/Proza" title="Proza">proza</a> of humoristische <a href="/wiki/Po%C3%ABzie" title="Poëzie">poëzie</a>, zoveel is duidelijk. Maar waar gaat het dan wezenlijk om, waaraan moet een humoristisch boek voldoen en over welke kwaliteiten moet een schrijver van komische literatuur beschikken? De Vlaamse schrijver <a href="/wiki/Herman_Brusselmans" title="Herman Brusselmans">Herman Brusselmans</a> formuleerde het tegenover zijn collega <a href="/wiki/Bob_Mendes" title="Bob Mendes">Bob Mendes</a> aldus: </p> <dl><dd><dl><dd><i>"Niet per se de inhoud, het thema of de stof is belangrijk; wel de stijl, de inventiviteit en het persoonlijke talent van de schrijver."</i></dd></dl></dd></dl> <p>Het is natuurlijk slechts één opvatting over humor in de literatuur, maar het lijkt wel vast te staan dat inventiviteit, stijl en originaliteit belangrijke criteria zijn waaraan deze vorm van literatuur wordt afgewogen. </p><p>Humor in de literatuur heeft eigenlijk helemaal niets te maken met het vertellen van grappen, ook al is dit vaak het eerste waaraan mensen denken bij humor. In een interview<sup id="cite_ref-1" class="reference"><a href="#cite_note-1"><span class="cite-bracket">&#91;</span>1<span class="cite-bracket">&#93;</span></a></sup> voor de boekenbeurs 2007, die als thema 'Humoristische boeken' had, zei <a href="/wiki/Gerrit_Komrij" title="Gerrit Komrij">Gerrit Komrij</a> het volgende: </p> <dl><dd><dl><dd><i>"Domme mensen zijn nooit humoristisch. Ze kunnen wel moppen vertellen. Van die domme moppen waar je met een bevroren gezicht naar luistert. Als ik ergens een hekel aan heb, is het aan moppen. Moppen zijn het domein van de dommen."</i></dd></dl></dd></dl> <p>Waarmee hij scherp aangaf wat komische literatuur onderscheidt van andere expressies van humor. Uitgever en bloemlezer Vic van de Reijt denkt er, in datzelfde interview, vrij gelijkaardig over. <a href="/wiki/Willem_Elsschot" title="Willem Elsschot">Willem Elsschot</a> aanhalend als een van de geestigste schrijvers uit de Nederlandse literatuur - terwijl Elsschot toch een notoire zelfhater was! - zegt hij: </p> <dl><dd><dl><dd><i>"Ik weet niet of er een speciaal talent bestaat voor humor, maar zeker is dat humor en intelligentie bij elkaar horen."</i></dd></dl></dd></dl> <div class="mw-heading mw-heading2"><h2 id="Humor_als_literair_ingrediënt"><span id="Humor_als_literair_ingredi.C3.ABnt"></span>Humor als literair ingrediënt</h2><span class="mw-editsection"><span class="mw-editsection-bracket">[</span><a href="/w/index.php?title=Komische_literatuur&amp;veaction=edit&amp;section=2" title="Bewerk dit kopje: Humor als literair ingrediënt" class="mw-editsection-visualeditor"><span>bewerken</span></a><span class="mw-editsection-divider"> | </span><a href="/w/index.php?title=Komische_literatuur&amp;action=edit&amp;section=2" title="De broncode bewerken van de sectie: Humor als literair ingrediënt"><span>brontekst bewerken</span></a><span class="mw-editsection-bracket">]</span></span></div> <p>Puur komische literatuur is eigenlijk iets dat niet bestaat. Alleen een combinatie van goede plot, stijl, levendige personages én humor werkt bij de lezer. Goede schrijvers zoals <a href="/wiki/Gerard_Reve" title="Gerard Reve">Gerard Reve</a> en <a href="/wiki/Gerrit_Komrij" title="Gerrit Komrij">Gerrit Komrij</a> weten dat; zij gebruiken hun geestigheid als een van de ingrediënten in de opbouw van hun boek. Zo zijn er heel wat talentrijke schrijvers, die niet meteen in het vakje 'komische literatuur' thuishoren, maar op een subtiele (of minder subtiele) manier van humor gebruik weten te maken. De reeds genoemde Herman Brusselmans bijvoorbeeld schrijft op een wat zwaarmoedige toon, waarbij hij de lezer dan plots verrast met een absurde bespiegeling. <a href="/wiki/Gabriel_Garc%C3%ADa_M%C3%A1rquez" title="Gabriel García Márquez">Gabriel García Márquez</a> is de meester van het magisch-realistische verhaal dat hij met humor en ironie vertelt. Toch kan hij bezwaarlijk een <i>komische auteur</i> genoemd worden, daarvoor is zijn geëngageerdheid en verontwaardiging over de corruptie in Zuid-Amerika te oprecht. </p><p>Een tweede categorie schrijvers zoekt eigenlijk het komische meer op en wil bewust humoristisch proza of humoristische poëzie schrijven. Deze vorm van literatuur is nog vrij jong en kwam vooral onder impuls van Britse en Amerikaanse schrijvers en columnisten op gang. <a href="/wiki/Verenigd_Koninkrijk" title="Verenigd Koninkrijk">Groot-Brittannië</a> kan bogen op een lange traditie van humoristische literatuur, waarbij onder meer <a href="/wiki/Oscar_Wilde" title="Oscar Wilde">Oscar Wilde</a>, <a href="/wiki/Jerome_K._Jerome" title="Jerome K. Jerome">Jerome K. Jerome</a> en <a href="/wiki/P._G._Wodehouse" class="mw-redirect" title="P. G. Wodehouse">P. G. Wodehouse</a> wereldwijd bekend raakten. Amerikaanse schrijvers met een reputatie in het genre zijn voornamelijk columnisten, <a href="/wiki/Essay" title="Essay">essayisten</a>, (punt)dichters en schrijvers van <a href="/wiki/Kort_verhaal" title="Kort verhaal">korte verhalen</a> die vaak dankzij kranten met grote oplagen brede bekendheid genieten. Zo schreef <a href="/wiki/Dorothy_Parker" title="Dorothy Parker">Dorothy Parker</a> in de jaren 20 van de twintigste eeuw voor de <a href="/wiki/The_New_Yorker" title="The New Yorker">The New Yorker</a> ongewoon scherpe, <a href="/wiki/Sarcasme" title="Sarcasme">sarcastische</a> columns die al snel door een groot lezerspubliek gewaardeerd werden. </p> <div class="mw-heading mw-heading2"><h2 id="Recept_voor_humoristisch_schrijven">Recept voor humoristisch schrijven</h2><span class="mw-editsection"><span class="mw-editsection-bracket">[</span><a href="/w/index.php?title=Komische_literatuur&amp;veaction=edit&amp;section=3" title="Bewerk dit kopje: Recept voor humoristisch schrijven" class="mw-editsection-visualeditor"><span>bewerken</span></a><span class="mw-editsection-divider"> | </span><a href="/w/index.php?title=Komische_literatuur&amp;action=edit&amp;section=3" title="De broncode bewerken van de sectie: Recept voor humoristisch schrijven"><span>brontekst bewerken</span></a><span class="mw-editsection-bracket">]</span></span></div> <p>Volgens Melvin Helitzer en Mark Shatz (in hun boek 'Comedy writing secrets'<sup id="cite_ref-2" class="reference"><a href="#cite_note-2"><span class="cite-bracket">&#91;</span>2<span class="cite-bracket">&#93;</span></a></sup>) zijn er zes essentiële ingrediënten bij het schrijven van humor. Ontbreekt er één, dan verstoort dat de formule waardoor de humor als een soufflé in elkaar zakt: </p> <ol><li>Doelwit</li> <li>Vijandigheid</li> <li>Realisme</li> <li>Overdrijving</li> <li>Emotie</li> <li>Verrassing</li></ol> <figure typeof="mw:File/Thumb"><a href="/wiki/Bestand:Woody_Allen_portrait_2009.jpg" class="mw-file-description"><img src="//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/62/Woody_Allen_portrait_2009.jpg/100px-Woody_Allen_portrait_2009.jpg" decoding="async" width="100" height="161" class="mw-file-element" srcset="//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/62/Woody_Allen_portrait_2009.jpg/150px-Woody_Allen_portrait_2009.jpg 1.5x, //upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/62/Woody_Allen_portrait_2009.jpg/200px-Woody_Allen_portrait_2009.jpg 2x" data-file-width="2055" data-file-height="3299" /></a><figcaption><a href="/wiki/Woody_Allen" title="Woody Allen">Woody Allen</a></figcaption></figure> <p>Vooral het doelwit moet zorgvuldig gekozen worden. Het kan de schrijver zelf zijn, of een beroemdheid, een plaats, een idee, seks, een product enz., iets wat universeel aanspreekt. Dat universele zit hem in het schrijven over sterk herkenbare dingen. Kiest de schrijver als doelwit <i>seks</i> dan zou hij bijvoorbeeld de gevoeligheden en stereotiepe voorstellingen van veel mannen op dat gebied kunnen gebruiken: prestatiedrang, grootte, vroegtijdige zaadlozing, veranderende rolpatronen e.d. </p> <blockquote style="margin:1em 0; padding:0 32px;"><p>Bisexuality immediately doubles your chances for a date on Saturday night</p><div style="padding-left:1.6em; font-size:90%;">— Woody Allen</div></blockquote> <div class="mw-heading mw-heading2"><h2 id="Enkele_bekende_auteurs_van_humoristische_teksten">Enkele bekende auteurs van humoristische teksten</h2><span class="mw-editsection"><span class="mw-editsection-bracket">[</span><a href="/w/index.php?title=Komische_literatuur&amp;veaction=edit&amp;section=4" title="Bewerk dit kopje: Enkele bekende auteurs van humoristische teksten" class="mw-editsection-visualeditor"><span>bewerken</span></a><span class="mw-editsection-divider"> | </span><a href="/w/index.php?title=Komische_literatuur&amp;action=edit&amp;section=4" title="De broncode bewerken van de sectie: Enkele bekende auteurs van humoristische teksten"><span>brontekst bewerken</span></a><span class="mw-editsection-bracket">]</span></span></div> <p>In deze alfabetische lijst worden ook dichters, columnisten en toneelschrijvers opgenomen. </p> <table> <tbody><tr> <td valign="top"> <ul><li><a href="/wiki/Douglas_Adams" title="Douglas Adams">Douglas Adams</a></li> <li><a href="/wiki/Kingsley_Amis" title="Kingsley Amis">Kingsley Amis</a></li> <li><a href="/wiki/Martin_Amis" title="Martin Amis">Martin Amis</a></li> <li><a href="/wiki/Isaac_Asimov" title="Isaac Asimov">Isaac Asimov</a></li> <li><a href="/wiki/Godfried_Bomans" title="Godfried Bomans">Godfried Bomans</a></li> <li><a href="/wiki/Fredric_Brown" title="Fredric Brown">Fredric Brown</a></li> <li><a href="/wiki/Herman_Brusselmans" title="Herman Brusselmans">Herman Brusselmans</a></li> <li><a href="/wiki/Remco_Campert" title="Remco Campert">Remco Campert</a></li> <li><a href="/wiki/Simon_Carmiggelt" title="Simon Carmiggelt">Simon Carmiggelt</a></li> <li><a href="/wiki/Miguel_de_Cervantes" title="Miguel de Cervantes">Miguel de Cervantes</a></li> <li><a href="/wiki/Roald_Dahl" title="Roald Dahl">Roald Dahl</a></li> <li><a href="/wiki/Peter_De_Vries_(schrijver)" title="Peter De Vries (schrijver)">Peter De Vries</a></li> <li><a href="/wiki/Charles_Dickens" title="Charles Dickens">Charles Dickens</a></li> <li><a href="/wiki/Helen_Fielding" title="Helen Fielding">Helen Fielding</a></li> <li><a href="/wiki/Stephen_Fry" title="Stephen Fry">Stephen Fry</a></li> <li><a href="/w/index.php?title=Richard_Gordon_(schrijver)&amp;action=edit&amp;redlink=1" class="new" title="Richard Gordon (schrijver) (de pagina bestaat niet)">Richard Gordon</a></li> <li><a href="/wiki/Giovannino_Guareschi" title="Giovannino Guareschi">Giovannino Guareschi</a></li></ul> </td> <td valign="top"> <ul><li><a href="/wiki/Harry_Harrison" title="Harry Harrison">Harry Harrison</a></li> <li><a href="/w/index.php?title=Cynthia_Heimel&amp;action=edit&amp;redlink=1" class="new" title="Cynthia Heimel (de pagina bestaat niet)">Cynthia Heimel</a></li> <li><a href="/wiki/Joseph_Heller" title="Joseph Heller">Joseph Heller</a></li> <li><a href="/wiki/Nick_Hornby" title="Nick Hornby">Nick Hornby</a></li> <li><a href="/w/index.php?title=Clive_James&amp;action=edit&amp;redlink=1" class="new" title="Clive James (de pagina bestaat niet)">Clive James</a></li> <li><a href="/wiki/Jerome_K._Jerome" title="Jerome K. Jerome">Jerome K. Jerome</a></li> <li><a href="/wiki/Toon_Kortooms" title="Toon Kortooms">Toon Kortooms</a></li> <li><a href="/wiki/Tom_Lanoye" title="Tom Lanoye">Tom Lanoye</a></li> <li><a href="/wiki/Stanislaw_Lem" class="mw-redirect" title="Stanislaw Lem">Stanislaw Lem</a></li> <li><a href="/wiki/Moli%C3%A8re_(schrijver)" title="Molière (schrijver)">Molière</a></li> <li><a href="/wiki/Flannery_O%27Connor" title="Flannery O&#39;Connor">Flannery O'Connor</a></li> <li><a href="/wiki/John_O%27Mill" title="John O&#39;Mill">John O'Mill</a></li> <li><a href="/wiki/Drs._P" title="Drs. P">Drs. P</a></li> <li><a href="/wiki/Piet_Paaltjens" title="Piet Paaltjens">Piet Paaltjens</a></li> <li><a href="/wiki/Terry_Pratchett" title="Terry Pratchett">Terry Pratchett</a></li></ul> </td> <td valign="top"> <ul><li><a href="/wiki/Annie_M.G._Schmidt" title="Annie M.G. Schmidt">Annie M.G. Schmidt</a></li> <li><a href="/wiki/De_Schoolmeester" title="De Schoolmeester">De Schoolmeester</a></li> <li><a href="/wiki/David_Sedaris" title="David Sedaris">David Sedaris</a></li> <li><a href="/wiki/Tom_Sharpe" title="Tom Sharpe">Tom Sharpe</a></li> <li><a href="/wiki/Clifford_D._Simak" title="Clifford D. Simak">Clifford D. Simak</a></li> <li><a href="/wiki/John_Sladek" title="John Sladek">John Sladek</a></li> <li><a href="/w/index.php?title=Terry_Southern&amp;action=edit&amp;redlink=1" class="new" title="Terry Southern (de pagina bestaat niet)">Terry Southern</a></li> <li><a href="/wiki/James_Thurber" title="James Thurber">James Thurber</a></li> <li><a href="/wiki/John_Kennedy_Toole" title="John Kennedy Toole">John Kennedy Toole</a></li> <li><a href="/wiki/Sue_Townsend" title="Sue Townsend">Sue Townsend</a></li> <li><a href="/wiki/Mark_Twain" title="Mark Twain">Mark Twain</a></li> <li><a href="/wiki/Kees_van_Kooten" title="Kees van Kooten">Kees van Kooten</a></li> <li><a href="/wiki/Guido_Van_Meir" title="Guido Van Meir">Guido Van Meir</a></li> <li><a href="/wiki/Dimitri_Verhulst" title="Dimitri Verhulst">Dimitri Verhulst</a></li> <li><a href="/wiki/Voltaire" title="Voltaire">Voltaire</a></li> <li><a href="/wiki/Evelyn_Waugh" title="Evelyn Waugh">Evelyn Waugh</a></li> <li><a href="/wiki/Henri_van_Wermeskerken" title="Henri van Wermeskerken">Henri van Wermeskerken</a></li> <li><a href="/wiki/Oscar_Wilde" title="Oscar Wilde">Oscar Wilde</a></li> <li><a href="/wiki/P.G._Wodehouse" title="P.G. Wodehouse">P.G. Wodehouse</a></li></ul> </td></tr></tbody></table> <div class="mw-heading mw-heading2"><h2 id="Zie_ook">Zie ook</h2><span class="mw-editsection"><span class="mw-editsection-bracket">[</span><a href="/w/index.php?title=Komische_literatuur&amp;veaction=edit&amp;section=5" title="Bewerk dit kopje: Zie ook" class="mw-editsection-visualeditor"><span>bewerken</span></a><span class="mw-editsection-divider"> | </span><a href="/w/index.php?title=Komische_literatuur&amp;action=edit&amp;section=5" title="De broncode bewerken van de sectie: Zie ook"><span>brontekst bewerken</span></a><span class="mw-editsection-bracket">]</span></span></div> <ul><li><a href="/wiki/Light_verse" title="Light verse">Light verse</a></li></ul> <div class="toccolours appendix" role="presentation" style="font-size:90%; margin:1em 0 -0.5em; clear:both;"> <div><span style="font-weight:bold">Bronnen, noten en/of referenties</span></div> <div class="reflist" style="list-style-type: decimal;"><div class="mw-references-wrap"><ol class="references"> <li id="cite_note-1"><span class="mw-cite-backlink"><a href="#cite_ref-1">↑</a></span> <span class="reference-text"><a rel="nofollow" class="external text" href="https://www.nrc.nl/nieuws/2007/03/09/moppen-zijn-het-domein-van-de-dommen-11288393-a1095538">"Moppen zijn het domein van de dommen"</a>. <a rel="nofollow" class="external text" href="https://web.archive.org/web/20220123101445/https://www.nrc.nl/nieuws/2007/03/09/moppen-zijn-het-domein-van-de-dommen-11288393-a1095538">Gearchiveerd</a> op 23 januari 2022.</span> </li> <li id="cite_note-2"><span class="mw-cite-backlink"><a href="#cite_ref-2">↑</a></span> <span class="reference-text"><i>Comedy writing secrets: the best-selling book on how to think funny, write ...</i> Door Melvin Helitzer en Mark Shatz</span> </li> </ol></div></div> </div> <!-- NewPP limit report Parsed by mw‐web.eqiad.main‐7649cfcddd‐5srbd Cached time: 20241127114538 Cache expiry: 2592000 Reduced expiry: false Complications: [show‐toc] CPU time usage: 0.046 seconds Real time usage: 0.278 seconds Preprocessor visited node count: 200/1000000 Post‐expand include size: 859/2097152 bytes Template argument size: 95/2097152 bytes Highest expansion depth: 6/100 Expensive parser function count: 0/500 Unstrip recursion depth: 0/20 Unstrip post‐expand size: 1154/5000000 bytes Lua time usage: 0.002/10.000 seconds Lua memory usage: 586355/52428800 bytes Number of Wikibase entities loaded: 0/400 --> <!-- Transclusion expansion time report (%,ms,calls,template) 100.00% 22.190 1 -total 89.04% 19.758 1 Sjabloon:Appendix 77.44% 17.184 1 Sjabloon:References 9.89% 2.194 1 Sjabloon:Citaat --> <!-- Saved in parser cache with key nlwiki:pcache:1761605:|#|:idhash:canonical and timestamp 20241127114538 and revision id 66834931. Rendering was triggered because: page-view --> </div><!--esi <esi:include src="/esitest-fa8a495983347898/content" /> --><noscript><img src="https://login.wikimedia.org/wiki/Special:CentralAutoLogin/start?type=1x1&amp;useformat=desktop" alt="" width="1" height="1" style="border: none; position: absolute;"></noscript> <div class="printfooter" data-nosnippet="">Overgenomen van "<a dir="ltr" href="https://nl.wikipedia.org/w/index.php?title=Komische_literatuur&amp;oldid=66834931">https://nl.wikipedia.org/w/index.php?title=Komische_literatuur&amp;oldid=66834931</a>"</div></div> <div id="catlinks" class="catlinks" data-mw="interface"><div id="mw-normal-catlinks" class="mw-normal-catlinks"><a href="/wiki/Categorie:Alles" title="Categorie:Alles">Categorieën</a>: <ul><li><a href="/wiki/Categorie:Literair_genre" title="Categorie:Literair genre">Literair genre</a></li><li><a href="/wiki/Categorie:Humor" title="Categorie:Humor">Humor</a></li><li><a href="/wiki/Categorie:Komische_literatuur" title="Categorie:Komische literatuur">Komische literatuur</a></li></ul></div></div> </div> </main> </div> <div class="mw-footer-container"> <footer id="footer" class="mw-footer" > <ul id="footer-info"> <li id="footer-info-lastmod"> Deze pagina is voor het laatst bewerkt op 14 jan 2024 om 15:57.</li> <li id="footer-info-copyright">De tekst is beschikbaar onder de licentie <a rel="nofollow" class="external text" href="//creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/deed.nl">Creative Commons Naamsvermelding/Gelijk delen</a>, er kunnen aanvullende voorwaarden van toepassing zijn. Zie de <a class="external text" href="https://foundation.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Policy:Terms_of_Use/nl">gebruiksvoorwaarden</a> voor meer informatie.<br /> Wikipedia&#174; is een geregistreerd handelsmerk van de <a rel="nofollow" class="external text" href="https://www.wikimediafoundation.org">Wikimedia Foundation, Inc.</a>, een organisatie zonder winstoogmerk.</li> </ul> <ul id="footer-places"> <li id="footer-places-privacy"><a href="https://foundation.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Policy:Privacy_policy">Privacybeleid</a></li> <li id="footer-places-about"><a href="/wiki/Wikipedia">Over Wikipedia</a></li> <li id="footer-places-disclaimers"><a href="/wiki/Wikipedia:Algemeen_voorbehoud">Disclaimers</a></li> <li id="footer-places-wm-codeofconduct"><a href="https://foundation.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Policy:Universal_Code_of_Conduct">Gedragscode</a></li> <li id="footer-places-developers"><a href="https://developer.wikimedia.org">Ontwikkelaars</a></li> <li id="footer-places-statslink"><a href="https://stats.wikimedia.org/#/nl.wikipedia.org">Statistieken</a></li> <li id="footer-places-cookiestatement"><a href="https://foundation.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Policy:Cookie_statement">Cookieverklaring</a></li> <li id="footer-places-mobileview"><a href="//nl.m.wikipedia.org/w/index.php?title=Komische_literatuur&amp;mobileaction=toggle_view_mobile" class="noprint stopMobileRedirectToggle">Mobiele weergave</a></li> </ul> <ul id="footer-icons" class="noprint"> <li id="footer-copyrightico"><a href="https://wikimediafoundation.org/" class="cdx-button cdx-button--fake-button cdx-button--size-large cdx-button--fake-button--enabled"><img src="/static/images/footer/wikimedia-button.svg" width="84" height="29" alt="Wikimedia Foundation" loading="lazy"></a></li> <li id="footer-poweredbyico"><a href="https://www.mediawiki.org/" class="cdx-button cdx-button--fake-button cdx-button--size-large cdx-button--fake-button--enabled"><img src="/w/resources/assets/poweredby_mediawiki.svg" alt="Powered by MediaWiki" width="88" height="31" loading="lazy"></a></li> </ul> </footer> </div> </div> </div> <div class="vector-settings" id="p-dock-bottom"> <ul></ul> </div><script>(RLQ=window.RLQ||[]).push(function(){mw.config.set({"wgHostname":"mw-web.codfw.main-5dbbc747cd-4jknw","wgBackendResponseTime":145,"wgPageParseReport":{"limitreport":{"cputime":"0.046","walltime":"0.278","ppvisitednodes":{"value":200,"limit":1000000},"postexpandincludesize":{"value":859,"limit":2097152},"templateargumentsize":{"value":95,"limit":2097152},"expansiondepth":{"value":6,"limit":100},"expensivefunctioncount":{"value":0,"limit":500},"unstrip-depth":{"value":0,"limit":20},"unstrip-size":{"value":1154,"limit":5000000},"entityaccesscount":{"value":0,"limit":400},"timingprofile":["100.00% 22.190 1 -total"," 89.04% 19.758 1 Sjabloon:Appendix"," 77.44% 17.184 1 Sjabloon:References"," 9.89% 2.194 1 Sjabloon:Citaat"]},"scribunto":{"limitreport-timeusage":{"value":"0.002","limit":"10.000"},"limitreport-memusage":{"value":586355,"limit":52428800}},"cachereport":{"origin":"mw-web.eqiad.main-7649cfcddd-5srbd","timestamp":"20241127114538","ttl":2592000,"transientcontent":false}}});});</script> <script type="application/ld+json">{"@context":"https:\/\/schema.org","@type":"Article","name":"Komische literatuur","url":"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Komische_literatuur","sameAs":"http:\/\/www.wikidata.org\/entity\/Q5977103","mainEntity":"http:\/\/www.wikidata.org\/entity\/Q5977103","author":{"@type":"Organization","name":"Bijdragers aan Wikimedia-projecten"},"publisher":{"@type":"Organization","name":"Wikimedia Foundation, Inc.","logo":{"@type":"ImageObject","url":"https:\/\/www.wikimedia.org\/static\/images\/wmf-hor-googpub.png"}},"datePublished":"2009-10-31T22:29:07Z","dateModified":"2024-01-14T14:57:48Z","image":"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/c\/cb\/Love_among_the_Chickens_-_cover_-_Project_Gutenberg_etext_20532.jpg"}</script> </body> </html>

Pages: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10